Zet de biodiversiteit op zijn plek

Het is de ambitie van de gemeente Utrecht dat niet alleen mensen, maar ook de egel straks het hele Rondje Stadseiland kan lopen. De egel is namelijk een van de gidssoorten die Utrecht heeft gedefinieerd voor het stedelijk gebied. Deze gidssoorten helpen ons te bepalen welke omstandigheden we moeten creëren om tenminste te voldoen aan het ambitieniveau basiskwaliteit natuur (BKN); het minimale kwaliteitsniveau van natuur buiten natuurgebieden. De gidssoorten hebben we ingedeeld in categorieën; van weinig mobiele landsoorten tot soorten die in het water leven. Voor elke categorie zijn bepaalde omstandigheden en verbindingen in het nieuwe park ‘Rondje Stadseiland’ gewenst.

Voor het schaalniveau van het gehele Rondje Stadseiland is het belangrijk om te weten hoe het park in zijn omgeving ligt en het natuurverbindingen beïnvloedt. We geven aan waar verbindingen met de natuur verbeterd moeten worden, op welke manier dat kan voor de gidssoorten en waar stapstenen kunnen ondersteunen.
Daarnaast komen er veel bruggen in het toekomstige park te liggen, die vooral voor mobiele landsoorten een barrière vormen. Ook voor het opheffen van zulke barrières dragen we oplossingen aan.
Al deze bouwstenen voor stadsnatuur kunnen in de deelgebieden worden geïntegreerd.

Op het midden-schaalniveau gaat het om het aanbrengen van natuurvriendelijke oevers langs het Merwedekanaal, wat een flinke impuls geeft aan de natuur in het Rondje Stadseiland. De mogelijkheden verschillen per deelgebied, afhankelijk van de overige ruimtevragende functies op de oever en in het water. Voor elk deelgebied langs het Merwedekanaal hebben we een principeprofiel geschetst. In sommige gevallen is het bijvoorbeeld waardevol om te kiezen voor kleiner, geïsoleerd water op het land, waarmee we weer andere gidssoorten een geschikte leefplek bieden.

De inventarisatie van kansen voor natuurvriendelijke oevers deden we niet alleen op de fiets, maar ook aanvullend per boot. Vanaf het Merwedekanaal hadden we goed zicht op de huidige overgangen tussen land en water. Opvallend was dat dit zeer divers en niet al te natuurvriendelijk is op dit moment.

Voor het deelgebied Nieuwe Defensie lag er al een compleet inrichtingsplan en waren de voorbereidingen voor aanleg al gestart. Op basis van de aanbevelingen voor natuur die we deden op de twee hogere schaalniveaus, hebben we voor dit laagste schaalniveau een paar eenvoudige aanpassingen aan het parkontwerp voorgesteld. Met onze samenwerkingspartner InVra Plus maakten we tevens een kostenraming voor de aanpassingen die nodig zijn om ook dit deelgebied natuurvriendelijk te maken.

Tijdens de planvorming maakten we kennis met alle projectleiders van de 12 deelgebieden waaruit Rondje Stadseiland bestaat. Zij gaven ons informatie over de stand van zaken van hun deelproject met alle eigen karakteristieken, waarop wij ons advies konden afstemmen. Wij informeerden hen over het belang van basiskwaliteit natuur, onze visie daarop en hoe dit bereikt kan worden in hun deelgebiedsplannen. Hiermee zorgen we ervoor dat er bij elk deelproject (basis)kennis is over de natuurambitie van hun gemeente en wat dat concreet betekent. Zij kunnen vervolgens de voorgestelde maatregelen voor verhoogde natuurwaarden zelf opnemen in hun plannen.

Door de voorgestelde, concrete maatregelen uit dit plan uit te voeren, kan de gemeente Utrecht de natuurwaarde voor dit stadsdeel aanzienlijk vergroten. Wel is het belangrijk dat natuur in de stad een consequente en hoge prioriteit krijgt bij ruimtelijke beslissingen.