De wespendief en de windturbine

De wespendief is een roofvogel die zijn naam dankt aan het uitgraven van wespennesten. Het dier voedt vooral de wespenlarven en -poppen aan zijn jongen. In Nederland broedt de soort vooral in bossen op de hoge zandgronden, maar het zijn geen grote aantallen. In Gelderland vormt de Veluwe een belangrijk bolwerk voor broedende wespendieven. De soort loopt hier mogelijk gevaar om tegen windturbines aan te vliegen als die dicht bij de Veluwe worden ontwikkeld. Daarom moeten die windturbines in de broedtijd – mei tot september – overdag stilstaan. Maar is dat echt nodig?

In ons tweejarige onderzoek combineren we veldwaarnemingen met camerabeelden om die vraag te beantwoorden. Daarvoor werken we met een geavanceerd cameradetectiesysteem: IdentiFlight, ontwikkeld in Amerika. Dit slimme systeem kan zelf doelsoorten herkennen en tijdig beslissen of een windturbine moet worden stilgezet. IdentiFlight was al goed in het herkennen van grote roofvogels – zoals arenden en wouwen – maar tijdens ons onderzoek in 2024 en 2025 hebben we vastgesteld dat dit ook geldt voor kleinere soorten roofvogels, zoals de wespendief en de buizerd. Tijdens twee broedseizoenen heeft de camera de vliegroutes van meer dan 85.000 vogels nauwkeurig in 3D vastgelegd, waaronder ook ruim 500 vliegpaden van de wespendief. Met onze veldwaarnemingen hebben we aangetoond dat IdentiFlight de wespendief zeer goed herkent, tot op een afstand van meer dan 700 meter. Dit is ruim voldoende om een windturbine tijdig stil te zetten. Het onderzoek concludeert dat IdentiFlight goed in staat is om aanvaringen van wespendieven met windturbines te voorkomen en dat de kortdurende stilstand nauwelijks leidt tot productieverlies in het windpark.