Trek van de grote mantelmeeuw

Sinds 2024 volgen wij in opdracht van Ecowende CV de bewegingen van grote mantelmeeuwen om hun ruimtelijke ecologie beter te begrijpen. Dit is van belang omdat er, ondanks dat dit de grootste meeuwensoort ter wereld is, nog relatief weinig bekend is over hun bewegingen en gedrag gedurende het jaar. Voor dit project werken wij samen met BirdLife Noorwegen, aangezien veel geringde vogels die in Nederland worden waargenomen (waar weinig broedparen voorkomen) afkomstig zijn uit broedkolonies in Zuid-Noorwegen.

Tot op heden heeft ons team van experts 50 grote mantelmeeuwen uitgerust met GPS-zenders. Hiermee kunnen wij hun bewegingen door het jaar heen volgen en gedetailleerde informatie verkrijgen over hun belangrijkste foerageergebieden tijdens het broedseizoen en waar ze naartoe trekken. Dit is het eerste project in zijn soort en levert gegevens met een hoge ruimtelijke en temporele resolutie, waarmee kan worden vastgesteld of grote mantelmeeuwen interacteren met offshore windparken.

Deze kennis is cruciaal voor Ecowende, dat een nieuw windpark bouwt in de Noordzee (Hollandse Kust West) en ernaar streeft dit en toekomstige windparken zo vogelvriendelijk mogelijk in te richten. In 2027 en 2028 keren we terug naar Noorwegen om nog eens 50 vogels te zenderen en hun ruimtelijk gedrag te bestuderen na de bouw van Hollandse Kust West.

Na het broedseizoen in Noorwegen trokken de meeste gezenderde vogels zuidwaarts naar warmere wateren. Een deel van de individuen vonden een mooi plekje langs de kust van Frankrijk of België, waar zij gedurende de winter verbleven. Andere vogels brachten de winter volledig op zee door, mogelijk rustend op offshore constructies zoals platforms en zelfs windturbines.

Met name deze laatste groep staat centraal in ons vervolgonderzoek, waarin we nagaan in hoeverre offshore windparken het gedrag van grote mantelmeeuwen beïnvloeden. Vermijden ze windparken, of raken ze er juist aan gewend en worden misschien zelfs erdoor aangetrokken? En hoe kunnen we het risico op aanvaringen met turbinebladen helpen verminderen?

Dit project zal helpen deze belangrijke vragen te beantwoorden, en daarmee inzichten verschaffen in de effecten van offshore windparken op zeevogels. De resultaten bieden zowel windparkeigenaren als de Nederlandse overheid een wetenschappelijk onderbouwde basis voor het maken van weloverwogen keuzes bij de ontwikkeling van toekomstige duurzame groene energieprojecten.

Het veldteam bestaat uit: (van links naar rechts) Marin van Regteren (Ecowende), Morten Helberg (Birdlife Norway), Cas Eikenaar en Ruben Fijn (Waardenburg Ecology)