Wildlife-friendly design
Landscape architecture

Ontwerpen voor mens en dier

Veel gemeenten in Nederland willen een natuurinclusieve inrichting. Om dit doel te realiseren, wordt gewerkt met doelsoorten, gidssoorten, icoonsoorten of ambassadeursoorten. Maar is het dan concreet genoeg? Weten ontwerpers hoe je de omgeving voor deze soorten in moet richten? We hielpen de gemeente Utrecht met het opstellen van infobladen met ontwerpcriteria voor hun gidssoorten. Deze systematiek willen we nu verder uitwerken voor alle plekken in Nederland.

Doel-, gids-, icoon- en ambassadeursoorten

Doelsoorten en gidssoorten staan model voor een hele groep van soorten die vergelijkbare eisen stellen aan het leefgebied. Een ontwerp dat geschikt is voor een gids- of doelsoort is dus geschikt voor de hele groep soorten die samenleeft met die soort. De meest aansprekende van deze doel- of gidssoorten worden vaak icoonsoorten of ambassadeursoorten genoemd. Ze zijn kenmerkend voor een bepaald landschap of gebied en worden veel gebruikt om bij het publiek aandacht te vragen voor biodiversiteit.

Toegankelijke informatie voor elke gidssoort

Op de infobladen van de gemeente Utrecht staan duidelijke aanwijzingen voor niet-ecologen. Ze bieden beeldende en overzichtelijke informatie over hoe je het stedelijk gebied optimaal in kan richten voor de Utrechtse gidssoorten. Op dit moment zijn ze gemaakt voor elf van de Utrechtse doelsoorten. De basis vormen de vijf V’s: verblijfplaats, voedsel, verbinding, variatie en veiligheid. Er is zoveel mogelijk gebruik gemaakt van onderzoek om de eisen te vertalen naar maten en kenmerken voor de stedelijke omgeving, van binnenstad tot stadsrandzone.

Meerdere doelen

Het vertrekpunt van de gemeente was om gidssoorten te kiezen die passen bij een bepaalde schaal. De infobladen zijn voor gidssoorten van de schalen groene wijk, groene scheg (aaneengesloten breed groengebied), groenblauwe dooradering (groenstroken en watergangen door het bebouwde gebied) en buitengebied. Door de inrichting van de stad geschikt te maken voor de gidssoorten die bij het schaalniveau passen, liften er automatisch andere soorten op mee. En hiermee is niet alleen de natuur gebaat, maar is er ook direct ruimte gemaakt voor klimaatadaptatie en een aantrekkelijke leefomgeving voor bewoners.
Wildlife-friendly design
Landscape architecture

Ontwerpend onderzoek energiepark